مقدمه: شرایط اختصاصی ورود به این حوزه مطابق با شیوهنامه
پیش از هر چیز، گزارش شما باید ثابت کند که شرایط اختصاصی ذیل را دارد:
-
اختراع دارای گواهی ثبت معتبر است که در بازه زمانی تعیینشده در جشنواره صادر شده باشد.
-
اگر اختراع حاصل فعالیت انجمن علمی است: نام انجمن یا گروه دانشجویی تأییدشده توسط معاونت فرهنگی در گواهی درج شده باشد.
-
اگر به صورت انفرادی شرکت میکنید: باید نامه تأیید عضویت در انجمن علمی را از معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه همراه داشته باشید.
نقشه راه کسب امتیاز (شاخصهای ارزیابی)
الف) امتیازات شکلی (مدارک و مستندات)
در ابتدای گزارش، مدارک زیر را به ترتیب و با کیفیت مناسب قرار دهید:
-
گواهی ثبت اختراع (ترجیحاً همراه با ترجمه در صورت خارجی بودن).
-
نامه ابراز علاقه یا قرارداد همکاری از یک مشتری یا سرمایهگذار واقعی؛ حتی یک نامه ساده از یک شرکت دانشبنیان مبنی بر تمایل به خرید یا سرمایهگذاری، امتیاز کامل این بخش را میآورد.
-
جدول زمانی انجام پروژه از ایده تا ثبت اختراع؛ نشان دهید که مدت زمان انجام کار با نتایج بهدستآمده تناسب منطقی دارد (مثلاً پروژهای ۶ ماهه که به نمونه آزمایشگاهی رسیده است).
-
مدارک تقدیرهای پیشین مانند لوح جشنوارههای دیگر، تقدیرنامه از دانشگاه، یا هرگونه نشان موفقیت قبلی.
ب) محتوای علمی و فنی گزارش
گزارش باید به زبان ساده اما مستند، به پرسشهای زیر پاسخ دهد:
- نیاز کشور و ضرورت
صریح بنویسید اختراع شما دقیقاً کدام نیاز ملی (صنعتی، انرژی، بهداشتی، کشاورزی و…) را حل میکند. از آمار و ارقام یا ارجاع به اسناد بالادستی استفاده کنید. - کیفیت دستاورد
مشخص کنید که اختراع شما در چه سطحی از آمادگی فناوری (TRL) قرار دارد: ایده؟ نمونه آزمایشگاهی؟ نمونه صنعتی؟ محصول نهایی؟ عکس و فیلم از نمونه ساختهشده الزامی است. - کارایی و کارآمدی
اختراع خود را با راهکارهای موجود مقایسه کنید. مثلاً: «۳۰٪ مصرف انرژی کمتر»، «۲۰٪ کاهش هزینه تولید»، «سرعت دو برابر نسبت به نمونه مشابه». - توجیه اقتصادی، صنعتی و اجتماعی
بازار هدف خود را مشخص کنید: چه صنایعی به این اختراع نیاز دارند؟ برآورد قیمت تمامشده و سود احتمالی را بنویسید. اگر اختراع شما اشتغالزا است، تعداد نیروی متخصص مورد نیاز را تخمین بزنید. - خلاقیت طرح
یک پاراگراف بنویسید که نوآوری شما نسبت به اختراعات مشابه چیست: ترکیب جدید مواد؟ روش نوین ساخت؟ کاربرد غیرمنتظره؟ - کیفیت اجرا
چه تجهیزاتی به کار بردید؟ چه آزمونهایی (مکانیکی، شیمیایی، الکترونیکی) انجام دادید؟ نتایج آزمونها را به صورت نمودار یا جدول بیاورید. - مزایا و ویژگیها
آنها را به صورت شمارهدار و برجسته بنویسید: ۱- سبکتر بودن، ۲- قابلیت بازیافت، ۳- تولید انبوهپذیر، ۴- عدم نیاز به تخصص بالا برای کار با دستگاه و… - بازخورد مشتری یا سرمایهگذار
اگر از مشتری یا سرمایهگذار خود بازخورد کتبی دارید، عیناً نقل کنید. مثلاً: «این اختراع مشکل خط تولید ما در خوردگی قطعات را حل کرده است».
ج) میزان مشارکتها
در این بخش نشان دهید که اختراع شما صرفاً کار فردی نبوده، بلکه یک کار گروهی و شبکهای است:
-
همکاری با بیرون دانشگاه : نامه همکاری از یک مرکز رشد، پارک علم و فناوری، شرکت صنعتی یا سازمان دولتی مرتبط.
-
درج نام یا لوگوی انجمن علمی : عکسی از اختراع، پوستر یا بروشوری که روی آن لوگوی انجمن علمی درج شده است.
-
مشارکت اساتید مشاور : فهرست اساتید با ذکر نقش آنها (مشاور فنی، راهنمای ثبت اختراع، تأمین تجهیزات) – ترجیحاً با امضا یا ایمیل تأیید.
د) کیفیت نگارش و انتشار خبر
نحوه ارائه گزارش نیز نمره دارد:
-
گزارش خود را با طراحی حرفهای (فونت مناسب، صفحهآرایی منظم، استفاده از رنگبندی هماهنگ) آماده کنید.
-
حتماً پیش از ارسال، ویراستاری ادبی و املایی انجام دهید.
-
از تصاویر گویا با شرح دقیق استفاده کنید: تصاویر طراحی (CAD)، نمونه ساختهشده، مراحل تست و در صورت امکان ویدئوی کوتاه از عملکرد اختراع.
-
لینک خبرهای منتشرشده در سایت دانشگاه، خبرگزاریهای علمی (ایسنا، مهر، معاونت علمی ریاستجمهوری) یا کانال انجمن علمی را حتماً در انتهای گزارش بیاورید. اگر خبری ندارید، پیش از ارسال جشنواره حداقل یک خبر در سایت دانشکده منتشر کنید.
ه) امتیازات ویژه (اختیاری اما بسیار ارزشمند)
اگر اختراع شما با هرکدام از موارد زیر مرتبط است، یک بخش جداگانه به آن اختصاص دهید:
-
فعالیت در زمینه ترویج نوآوری (مثل برگزاری کارگاه، تولید پادکست علمی)
-
ساخت نمونه صنعتی یا جذب سرمایهگذار واقعی با ارائه مبلغ و نام شرکت سرمایهگذار
-
استفاده از هوش مصنوعی در طراحی، شبیهسازی یا بهینهسازی اختراع
-
حاصل همکاری چند انجمن علمی در دانشگاه (مثلاً انجمن مکانیک و برق و پزشکی)
-
فعالیت بینرشتهای (ترکیب دو حوزه متفاوت مانند شیمی و کامپیوتر)
-
حل مسئله ناترازی انرژی (بهبود بازده انرژی، ذخیرهسازها، انرژی خورشیدی)
-
توجه به مسئولیت اجتماعی (اختراعی که برای مناطق کمبرخوردار، روستاها یا افراد دارای معلولیت طراحی شده)
-
مرتبط با اقتصاد دریاپایه (شیلات، انرژی موج، نمکزدایی، حمل و نقل دریایی)
نکته: اگر اختراع شما به هیچکدام مرتبط نیست، این بخش را حذف نکنید؛ بلکه بنویسید «در برنامه توسعه، ورود به حوزه … را هدفگذاری کردهایم».
نمونههای برگزیده و شایسته تقدیر حوزه اختراع در هجدهمین دوره جشنواره حرکت
بر اساس مستندات دبیرخانه دائمی جشنواره حرکت، در دوره هجدهم، انجمنهای علمی متعددی در حوزه اختراع موفق به کسب رتبههای برگزیده و شایسته تقدیر شدهاند.
اختراع گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی
- برگزیده بخش اختراع فردی گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی – فرزانه دیانت دار دانشگاه اصفهان
- برگزیده بخش اختراع فردی گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی – محمد سلیمان بیگی دانشگاه ایلام
- برگزیده بخش اختراع گروهی گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی – انجمن علمی زمین شناسی دانشگاه محقق اردبیلی
اختراع گروه فنی و مهندسی
- برگزیده بخش اختراع فردی گروه فنی و مهندسی – زهرا اکبری خیرآبادی دانشگاه سمنان
- برگزیده بخش اختراع فردی گروه فنی و مهندسی – ایمان امینایی مرکز آموزش علمی-کاربردی شرکت زغال سنگ کرمان دانشگاه علمی کاربردی
اختراع گروه علوم انسانی
- برگزیده بخش اختراع فردی گروه علوم انسانی – فاطمه طاهری دانشگاه شهید بهشتی
- برگزیده بخش اختراع فردی گروه علوم انسانی – امیر محمد امیری دانشگاه فرهنگیان
اختراع گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی
- برگزیده بخش اختراع فردی گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی – باقر شجاع انزابی دانشگاه محقق اردبیلی
جمعبندی راهبردی برای گرفتن نمره کامل
-
هیچ شاخصی بدون مدرک نماند : برای هر مدعا (حتی خلاقیت و نیاز کشور) یک مستند بنویسید – میتواند یک جمله مستدل باشد، نه حتماً نامه جداگانه.
-
گزارش را کوتاه و پربار بنویسید : حداکثر ۱۵ صفحه، هر صفحه فقط یک یا دو پیام کلیدی.
-
شرایط اختصاصی را گرهگشایی کنید : اگر نام انجمن در گواهی ثبت نیست، از معاونت فرهنگی نامه جایگزین بگیرید.
-
از داور غافلگیر نکنید : اول گزارش، دقیقاً به همان ترتیبی که شاخصها در ذهن داور است پیش بروید.
