راهنمای جامع حوزه کتاب در جشنواره حرکت

تعریف حوزه کتاب در جشنواره (بر اساس شیوه‌نامه)

کتاب‌های چاپی یا الکترونیکی که واجد شرایط زیر باشند:

• دارای مجوز انتشار از مراجع ذی‌صلاح کشور باشند.

• در بازه زمانی تعیین‌شده برای آثار منتشر شده باشند.

• حاصل کار دانشجویی (تألیف یا ترجمه) بوده و نام افراد در آن درج شده باشد.

• در صورت حاصل کار انجمن بودن، نام و نشان انجمن روی جلد و در شناسنامه کتاب درج شده باشد.

• صرفاً محتوای علمی داشته باشند.

تبصره مهم: دانشجویانی که بدون انجمن شرکت می‌کنند باید سابقه همکاری با انجمن‌ها را داشته باشند و نامه تأیید عضویت از معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه ارائه دهند.

نقشه راه کسب امتیاز (شاخص‌های ارزیابی ویژه کتاب)

الف) ارزیابی شکلی و ساختاری (۴۰ امتیاز)

• صفحه‌آرایی و طراحی مناسب (۵ امتیاز)
  برای کسب امتیاز کامل از نرم‌افزارهای حرفه‌ای مثل InDesign استفاده کنید، فونت خوانا و استاندارد به کار ببرید و حاشیه‌بندی منظمی داشته باشید.
• متون شیوا و روان و تصاویر مناسب (۵ امتیاز)
  تصاویر و نمودارها باید با کیفیت بالا و واضح باشند. متن توسط یک ویراستار ادبی حرفه‌ای روان‌نویسی شده باشد.
• ویراستاری و رعایت خط و دستور زبان (۵ امتیاز)
  حداقل دو مرحله ویراستاری (ادبی و فنی) روی کتاب انجام دهید و در صورت امکان گواهی ویراستاری را ضمیمه کنید.
• شناسنامه (۱ امتیاز)
  اطلاعات کامل شامل شابک، نوبت چاپ، تیراژ، نام نویسنده/مترجم، نام ناشر و تاریخ انتشار به طور کامل درج شود.
• فهرست (۱ امتیاز)
  فهرست منظم با شماره صفحه و سلسله‌مراتب عنوان‌ها (سرفصل، زیرسرفصل) داشته باشید.
• مقدمه (۲ امتیاز)
  در مقدمه هدف از نگارش کتاب، ساختار کلی، روش کار، مخاطب هدف و قدردانی از مشاوران علمی و اساتید راهنما را به وضوح بنویسید.
• منابع (۲ امتیاز)
  منابع باید به‌روز، ترکیبی از فارسی و لاتین، با شیوه یکسان (مثلاً APA) و همراه با ارجاعات دقیق درون متنی باشند.
• نمایه (۲ امتیاز)
  نمایه موضوعی و نمایه اعلام (شامل اسامی افراد، اصطلاحات کلیدی، مفاهیم مهم) در پایان کتاب ارائه شود.
• تألیفی و تولیدی بودن مطالب (۷ امتیاز)
  درصد بالایی از محتوای کتاب باید تألیفی و原创 باشد. اگر کتاب ترجمه است، ضرورت ترجمه را توضیح دهید و نشان دهید چه افزوده‌های تحلیلی یا انتقادی نسبت به اصل اثر داشته‌اید.
• تعداد شمارگان کتاب (۵ امتیاز)
  تیراژ بالا (مثلاً بالای ۵۰۰ نسخه) و توزیع مؤثر در کتابخانه‌های دانشگاهی و مراکز علمی به اثبات برسد.
• سابقه تقدیر (۵ امتیاز)
  اگر کتاب در دوره قبل جشنواره حرکت تقدیر شده یا هر جایزه علمی معتبر دیگری گرفته است، مدارک آن را ضمیمه کنید.

ب) ارزیابی میزان مشارکت و کیفیت همکاری‌ها (۱۵ امتیاز)

• همکاری با مجموعه‌های تخصصی بیرون دانشگاه (۵ امتیاز)
  نامه همکاری رسمی از یک پژوهشکده، انجمن علمی سراسری، انتشارات تخصصی، مرکز رشد یا پارک علم و فناوری ارائه دهید.
• درج نام یا لوگوی انجمن علمی در کتاب (۵ امتیاز)
  روی جلد کتاب و صفحه شناسنامه، لوگو و نام کامل انجمن علمی دانشگاه به وضوح درج شده باشد.
• جلب مشارکت مشاوران علمی و استادان دانشگاه (۵ امتیاز)
  نام اساتید مشاور در مقدمه ذکر شده باشد و نامه تأیید مشارکت یا راهنمایی آن‌ها نیز ضمیمه گردد.

ج) ارزیابی محتوایی و علمی (۲۵ امتیاز)

• مطالب جامع و مستدل با نظم و ارتباط منطقی (۵ امتیاز)
  فصل‌ها و بخش‌ها باید ارتباط معنایی و ساختاری با یکدیگر داشته باشند. پیش‌نیازهای هر فصل مشخص باشد و هر فصل نتیجه‌گیری مختص به خود را داشته باشد.
• تنوع و هماهنگی محتوا با نوع، موضوع و مخاطب (۵ امتیاز)
  سطح علمی کتاب باید با مخاطب هدف (کارشناسی، کارشناسی ارشد، یا عمومی علمی) متناسب باشد. مثال‌ها و تمرین‌ها باید مرتبط با همان سطح انتخاب شوند.
• صحت استنادات و اعتبار مراجع (۵ امتیاز)
  همه ارجاعات باید به منابع معتبر (ژورنال‌های علمی نمایه‌شده، کتب مرجع دانشگاهی، مقالات کنفرانس‌های معتبر) باشد. از ارجاع به وبلاگ‌ها و منابع غیرعلمی پرهیز کنید.
• موضوع خلاقانه، کاربردی و متناسب با نیاز جامعه علمی کشور (۵ امتیاز)
  کتاب باید به یک نیاز مشخص پژوهشی، صنعتی یا آموزشی در ایران پاسخ دهد. نشان دهید که این موضوع چه خلأیی را در کشور پر می‌کند.
• تناسب فصول و بخش‌ها (۵ امتیاز)
  حجم فصول نسبت به هم متعادل باشد. توالی فصل‌ها منطقی باشد و هیچ فصل زائد یا بسیار کوتاه و بلندی نداشته باشید.

د) امتیاز ویژه (۴۰ امتیاز) – محورهای راهبردی

این بخش شامل ۸ محور است که هر کدام ۵ امتیاز جداگانه دارد. اگر کتاب شما به هر کدام مرتبط است، در گزارش به وضوح توضیح دهید و مستند ارائه کنید:

• اول – فعالیت‌های مرتبط با ترویج نوآوری و ورود به عرصه فناوری
  مثال: کتاب حاوی روش‌های ثبت اختراع، تجاری‌سازی ایده‌ها، طراحی محصول، یا اصول کار در مراکز رشد.
• دوم – ساخت و تولید و جذب سرمایه‌گذار
  مثال: کتابی که به ساخت نمونه آزمایشگاهی یا محصول منجر شده و توانسته سرمایه‌گذار جذب کند (نامه یا قرارداد سرمایه‌گذاری ضمیمه شود).
• سوم – فعالیت‌های مرتبط با حوزه هوش مصنوعی
  مثال: کتاب کاربردی در یادگیری ماشین، بینایی ماشین، پردازش زبان طبیعی، شبکه‌های عصبی با تمرکز بر مسائل فارسی.
• چهارم – فعالیت‌های مرتبط با ناترازی انرژی
  مثال: کتاب بهینه‌سازی مصرف انرژی، انرژی‌های تجدیدپذیر (خورشیدی، بادی)، کاهش هدررفت انرژی در صنایع و ساختمان.
• پنجم – توجه به مسئولیت‌های اجتماعی با تأکید بر مناطق کم‌برخوردار و آسیب‌پذیر
  مثال: کتاب رایگان یا با هزینه بسیار پایین برای مناطق محروم، ترجمه کتاب به زبان محلی، محتوای توانمندسازی برای گروه‌های آسیب‌پذیر.
• ششم – فعالیت بین‌رشته‌ای که توسط یک یا چند انجمن انجام شده است
  مثال: کتابی با همکاری انجمن کامپیوتر و مدیریت، یا انجمن پزشکی و مهندسی مکانیک. نام هر دو انجمن روی جلد درج شده باشد.
• هفتم – فعالیت‌های برآمده از همکاری مجمع انجمن‌های دانشگاه
  مثال: پروژه کتابی که زیر نظر مجمع انجمن‌های علمی دانشگاه شما برنامه‌ریزی، تأمین بودجه یا داوری شده است.
• هشتم – فعالیت‌های مرتبط با اقتصاد دریاپایه
  مثال: کتاب در زمینه شیلات، انرژی‌های دریایی، حمل‌ونقل دریایی، محیط زیست دریا، گردشگری دریایی یا تجارت دریامحور.

جمع کل امتیازات قابل کسب در بخش کتاب: ۱۲۰ امتیاز

نمونه‌های برگزیده و شایسته تقدیر حوزه محتوای دیجیتال در هجدهمین دوره جشنواره حرکت

بر اساس مستندات دبیرخانه دائمی جشنواره حرکت، در دوره هجدهم، انجمن‌های علمی متعددی در حوزه محتوای دیجیتال موفق به کسب رتبه‌های برگزیده و شایسته تقدیر شده‌اند.

کتاب گروه علوم انسانی

• برگزیده بخش کتاب فردی گروه علوم انسانی – محمد امین احمدی دانشگاه امام صادق
• برگزیده بخش کتاب گروهی گروه علوم انسانی – انجمن علمی جغرافیا و برنامه‌ریزی گردشگری دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران
• برگزیده بخش کتاب فردی گروه علوم انسانی – صدیقه الهیان دانشگاه شهید بهشتی
• شایسته تقدیر بخش کتاب گروهی گروه علوم انسانی – انجمن علمی اقتصاد دانشگاه سمنان
• شایسته تقدیر بخش کتاب گروهی گروه علوم انسانی – انجمن علمی آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان

کتاب گروه کشاورزی

• برگزیده بخش کتاب فردی گروه کشاورزی – پیمان گلچین دانشگاه تهران
• برگزیده بخش کتاب فردی گروه دامپزشکی – محمد مهدی ساری دانشگاه تهران
• برگزیده بخش کتاب گروهی گروه دامپزشکی – انجمن علمی آناتومی، جنین شناسی و تکنولوژی تولید مثل دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران
• برگزیده بخش کتاب گروهی گروه کشاورزی – انجمن علمی بهارآوران مرکز آموزش علمی – کاربردی کشاورزی بهارآوران نسترن دانشگاه علمی کاربردی
• شایسته تقدیر بخش کتاب گروهی گروه دامپزشکی – انجمن علمی بیماری‌های طیور دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران

کتاب گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی

• برگزیده بخش کتاب فردی گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی – نرگس قاسمی دانشگاه علم و صنعت ایران
• برگزیده بخش کتاب گروهی گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی – انجمن علمی زمین شناسی دانشگاه محقق اردبیلی
• برگزیده بخش کتاب گروهی گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی – انجمن علمی آمار دانشگاه ولی عصر رفسنجان
• شایسته تقدیر بخش کتاب گروهی گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی – انجمن علمی ریاضی دانشگاه شهید بهشتی

کتاب گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی

• برگزیده بخش کتاب گروهی گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی – انجمن علمی بیومکانیک ورزشی دانشگاه محقق اردبیلی
• شایسته تقدیر بخش کتاب گروهی گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی – انجمن علمی فیزیولوژی ورزشی دانشگاه محقق اردبیلی
• شایسته تقدیر بخش کتاب گروهی گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی – انجمن علمی دانشجویی علوم ورزشی دانشگاه مراغه

کتاب گروه فنی و مهندسی

• برگزیده بخش کتاب گروهی گروه فنی و مهندسی – انجمن علمی مهندسی عمران دانشگاه محقق اردبیلی
• شایسته تقدیر بخش کتاب گروهی گروه فنی و مهندسی – انجمن علمی مهندسی صنایع دانشگاه یزد

توصیه راهبردی برای گزارش‌نویسی حوزه کتاب

اول – ساختار گزارش را شاخص‌محور بنویسید
به ازای هر یک از شاخص‌های بالا، یک بند مجزا بنویسید و مستقیماً اعلام کنید: «در این کتاب برای کسب امتیاز شاخص X، اقدام Y انجام شده است». این کار به داور کمک می‌کند سریعاً امتیاز شما را ببیند.

دوم – مستندات را کامل و دسته‌بندی شده ضمیمه کنید
موارد زیر را حتماً به گزارش بچسبانید:

• تصویر جلد، صفحه شناسنامه، صفحه فهرست، نمایه

• نامه‌های همکاری رسمی از انجمن‌های علمی و اساتید مشاور

• گواهی ویراستاری، مجوز وزارت ارشاد، صفحه شابک

• مدرک تیراژ و اثبات توزیع (مثلاً عکس از کتابخانه‌های دانشگاهی، قرارداد توزیع)

سوم – برای امتیاز ویژه خلاقیت به خرج دهید
اگر کتاب شما مستقیماً به یکی از محورهای هشت‌گانه مرتبط نیست، در مقدمه یا ضمیمه توضیح دهید که از محتوای این کتاب چه کاربرد فناورانه، اجتماعی یا بین‌رشته‌ای قابل استخراج است. حتی می‌توانید یک بخش «پیشنهادهایی برای کاربردهای آینده» به کتاب اضافه کنید.

چهارم – سابقه بهبود را نشان دهید
اگر کتاب قبلاً در جشنواره شرکت کرده اما تقدیر نشده یا اگر چاپ دوم و سوم است، بنویسید نسبت به چاپ قبل چه بهبودهایی در شکل، محتوا، ویراستاری، تیراژ یا توزیع داشته است.

پنجم – زبان گزارش را فعال و نتیجه‌گرا بنویسید
به جای «تلاش شد که صفحه‌آرایی خوب باشد» بنویسید «صفحه‌آرایی کتاب توسط طراح حرفه‌ای با نرم‌افزار InDesign انجام شد و نمونه صفحات در پیوست ۳ ارائه شده است».

جمع‌بندی نهایی

برای موفقیت در بخش کتاب جشنواره حرکت، سه اصل را فراموش نکنید:

1. کتاب باید از نظر شکلی حرفه‌ای و استاندارد باشد (صفحه‌آرایی، ویراستاری، شناسنامه، فهرست، نمایه).

2. مشارکت‌های بیرونی و درون دانشگاهی را مستند کنید (انجمن، اساتید مشاور، مجموعه‌های تخصصی).

3. محتوای کتاب را به نیازهای روز کشور و محورهای ویژه گره بزنید (هوش مصنوعی، انرژی، دریا، مسئولیت اجتماعی، نوآوری).