تعریف حوزه فناوری و نوآوری اجتماعی بر اساس شیوهنامه
بر اساس شیوهنامه جشنواره حرکت، بخش فناوری و نوآوری اجتماعی شامل هر نوع فعالیت علمی است که دارای عناصری همچون خلاقیت، فناوری، نوآوری، ابتکار و مسئلهگشایی میباشد.
نکات کلیدی این تعریف عبارتند از:
اولاً، فعالیت باید فراتر از کارهای روتین انجمن بوده و حاوی یک ایده جدید، روش نوین یا فناوری کاربردی باشد. ثانیاً، نوآوری باید به حل یک مسئله واقعی در جامعه کمک کند و صرفاً یک نوآوری در خلأ نباشد. ثالثاً، آثاری که در این بخش ارسال میشوند نباید در سایر حوزههای رقابتی مانند پژوهشی، آموزشی یا کارآفرینی تکرار شوند. و در نهایت، هر انجمن میتواند یک یا چندتا از بهترین فعالیتهای خود را در این حوزه رقابتی ارسال نماید.
نقشه راه کسب امتیاز
برای موفقیت در این حوزه، انجمنهای علمی باید گزارش خود را بر اساس شاخصهای زیر تنظیم کنند. حداکثر امتیاز این حوزه ۱۳۵ امتیاز است.
الف) ارزیابی شکلی – ۲۰ امتیاز
این بخش مربوط به مستندات هویتی و عملیاتی فعالیت نوآورانه است. برای کسب امتیاز کامل در این بخش، باید گواهی ثبت اختراع یا اظهارنامه یا تأییدیه از مرکز رشد یا پارک علم و فناوری را ارائه دهید. همچنین داشتن نامه همکاری با یک شرکت، مرکز تحقیقاتی یا سازمان اجرایی امتیاز دارد. جدول زمانی از ایده تا خروجی نهایی را نشان دهید تا تناسب منطقی زمان با دستاورد مشخص شود. در صورت داشتن سابقه تقدیر در نمایشگاهها، مسابقات نوآوری یا رویدادهای مشابه، حتماً مدارک آن را ضمیمه کنید.
ب) ارزیابی محتوایی و علمی – ۴۵ امتیاز
این بخش مشخص میکند که نوآوری شما چقدر هوشمندانه، ضروری و اثرگذار است. ابتدا باید در گزارش خود بنویسید این نوآوری به حل کدام مسئله ملی مانند کمبود آب، آلودگی هوا، ترافیک، آموزش یا سلامت کمک میکند. سپس توجیه اجتماعی و فرهنگی را به عنوان سنگبنای امتیاز ترسیم کنید و نشان دهید این فناوری چه تأثیری بر کیفیت زندگی مردم یا بهبود یک فرایند اجتماعی دارد.
در ادامه، خلاقیت خود را نسبت به راهحلهای موجود توضیح دهید و مراحل ساخت یا پیادهسازی را با مستندات ویدیویی یا تصویری پوشش دهید. مشخص کنید آیا فناوری جدیدی به کار بردهاید یا فرآیند سنتی را به شکل نوآورانه تغییر دادهاید. قابلیت مقیاسپذیری نوآوری خود را بررسی کنید و نشان دهید این نوآوری قابلیت تکرار و گسترش در سطح بزرگتر را دارد. در نهایت، نظرات مثبت کاربران واقعی را با نام و امضا یا اسکرینشات بازخوردها پیوست کنید.
ج) میزان مشارکت و کیفیت همکاریها – ۱۵ امتیاز
در این بخش، نامه همکاری با شرکتهای صنعتی، استارتاپها، مراکز رشد، شهرداری یا سازمانهای مردمنهاد ارزش امتیازی بالایی دارد. همچنین روی محصول، نرمافزار، سامانه یا گزارش خود حتماً لوگوی انجمن علمی درج شده باشد و از آن عکس بگیرید. اساتید مشاور یا متخصصان حوزه مربوط را معرفی کنید و نامه تأیید همکاری از آنها بگیرید.
د) ارزیابی گزارش فعالیت – ۱۵ امتیاز
گزارش خود را حرفهای طراحی و ویراستاری کنید. کلمات کلیدی مانند «مسئلهگشایی»، «نوآوری اجتماعی» و «فناوری کاربردی» را در متن بگنجانید. به جای عکسهای ساده، از نمودار فرآیند، عکس نمونه اولیه محصول، اسکرینشات سامانه یا عکس اجرای طرح استفاده کنید. در انتها، لینک خبر رونمایی یا ارائه نوآوری خود را در سایت دانشگاه یا خبرگزاریها قرار دهید.
هـ) امتیاز ویژه – ۴۰ امتیاز شانس طلایی
برای کسب امتیاز ویژه، نوآوری خود را به ترندهای روز کشور گره بزنید. اگر رویداد آشنایی با فناوریهای نوین در دانشگاه برگزار کردهاید، امتیاز ترویج نوآوری را کسب میکنید. اگر نوآوری شما به مناطق کمبرخوردار خدمت میکند، برچسب مسئولیت اجتماعی به آن بزنید.
هر نوآوری که حتی یک ماژول ساده هوش مصنوعی داشته باشد، امتیاز ویژه میگیرد. ایدههای مرتبط با دریا، شیلات، حملونقل دریایی یا گردشگری دریایی در حوزه اقتصاد دریاپایه قرار میگیرند. همچنین نوآوری با استفاده از توان داخل و کاهش وابستگی به خارج در اقتصاد مقاومتی امتیاز دارد. اگر نوآوری شما باعث ارتقای نام ایران در مجامع علمی شود، امتیاز اقتدار علمی ایران را میگیرید. طرحی که با مشارکت چند انجمن انجام شده باشد، امتیاز همکاری با مجمع انجمنهای علمی را دارد. و در نهایت، نوآوری در حوزههای نانوتکنولوژی یا علوم شناختی نیز امتیاز ویژه دارد.
نمونههای برگزیده و شایسته تقدیر حوزه فناوری و نوآوری اجتماعی در هجدهمین دوره جشنواره حرکت
بر اساس مستندات دبیرخانه دائمی جشنواره حرکت، در دوره هجدهم، انجمنهای علمی متعددی در حوزه فناوری و نوآوری اجتماعی موفق به کسب رتبههای برگزیده و شایسته تقدیر شدهاند.
فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم انسانی
- برگزیده بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم انسانی – انجمن علمی اقتصاد و مدیریت دانشگاه حکیم سبزواری
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم انسانی – انجمن علمی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بجنورد
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم انسانی – انجمن علمی حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم انسانی – انجمن علمی مدیریت صنعتی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران
فناوری و نوآوری اجتماعی گروه فنی و مهندسی
- برگزیده بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه فنی و مهندسی – انجمن علمی دانشجویی رباتیک و مکاترونیک دانشگاه الزهرا
- برگزیده بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه فنی و مهندسی – انجمن علمی الکترونیک دانشکده فنی پسران تهران شماره 1 (انقلاب اسلامی) دانشگاه ملی مهارت
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه فنی و مهندسی – انجمن علمی مهندسی رمز دانشگاه تبریز
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه فنی و مهندسی – انجمن علمی مهندسی نقشهبرداری دانشگاه صنعتی خواجه نصیر طوسی
فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی
- برگزیده بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی – انجمن علمی دانشجویی زیست شناسی دانشگاه اصفهان
- برگزیده بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی – انجمن علمی دانشجویان گروه ایمنی، سلامت ومحیط زیست صنایع HSE مرکز آموزش علمی-کاربردی شرکت صنعتی مینو دانشگاه علمی کاربردی
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی – انجمن علمی بازیهای یارانهای دانشگاه شهید چمران
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم پایه، علوم زیستی و بهداشتی – انجمن علمی شیمی دانشگاه گنبد کاووس
فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی
- برگزیده بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی – انجمن علمی تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه ارومیه
- برگزیده بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی – انجمن علمی علوم ورزشی دانشگاه حکیم سبزواری
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی – انجمن علمی تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه شهید باهنر کرمان
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی – انجمن علمی تربیت بدنی دانشگاه صنعتی شاهرود
فناوری و نوآوری اجتماعی گروه هنر و معماری
- برگزیده بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه هنر و معماری – انجمن علمی طراحی صنعتی دانشگاه هنر
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه هنر و معماری – انجمن علمی نقاشی دانشگاه شهید باهنر کرمان
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه هنر و معماری – انجمن علمی معماری دانشکده فنی پسران تهران شماره 1 (انقلاب اسلامی) دانشگاه ملی مهارت
فناوری و نوآوری اجتماعی گروه کشاورزی
- برگزیده بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه کشاورزی – انجمن علمی علوم دامی دانشگاه تبریز
- برگزیده بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه دامپزشکی – انجمن علمی بهداشت مواد غذایی و آبزیان دانشگاه تبریز
- برگزیده بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه کشاورزی – انجمن علمی محیط زیست دانشگاه ملایر
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه دامپزشکی – انجمن علمی آناتومی، جنینشناسی و تکنولوژی تولید مثل دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه کشاورزی – انجمن علمی دانشجویی مهندسی کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان
- شایسته تقدیر بخش فناوری و نوآوری اجتماعی گروه کشاورزی – انجمن علمی دانشجویی مکانیک بیوسیتم دانشگاه مراغه
جمعبندی آماری کامل
در مجموع، در هجدهمین جشنواره حرکت، تعداد ۴۷ انجمن علمی در حوزه فناوری و نوآوری اجتماعی موفق به کسب رتبه برگزیده یا شایسته تقدیر شدهاند. از این تعداد، ۲۲ انجمن برگزیده و ۲۵ انجمن شایسته تقدیر بودهاند.
بیشترین تعداد برگزیدگان مربوط به گروه فنی و مهندسی با ۶ برگزیده و گروه علوم پایه با ۵ برگزیده است. گروه هنر و معماری با ۳ برگزیده و گروه کشاورزی با ۴ برگزیده در رتبههای بعدی قرار دارند.
همچنین توجه به حضور پررنگ دانشگاههای علمی کاربردی و ملی مهارت در بخش ویژه این حوزه نشان میدهد که جشنواره حرکت به فناوریهای کاربردی و مهارتمحور توجه ویژهای دارد.
نکته تحلیلی مهم
بررسی فهرست برگزیدگان حوزه فناوری و نوآوری اجتماعی نشان میدهد که گروه فنی و مهندسی با بیش از سی درصد برگزیدگان، وزن بالای فناوری را در این حوزه به نمایش گذاشته است. اما نکته جالب توجه، حضور پررنگ علوم انسانی در جایگاه دوم است. روانشناسی، مدیریت و علوم تربیتی ثابت کردهاند که نوآوری اجتماعی بدون حضور علوم انسانی معنی کامل پیدا نمیکند.
همچنین توزیع جغرافیایی برگزیدگان از دانشگاههای تهران، اصفهان، مشهد، تبریز، کرمان و گرگان نشان میدهد که نوآوری در سطح کشور پراکندگی مناسبی دارد.
تفاوت اصلی این حوزه با کارآفرینی در این است که در فناوری و نوآوری اجتماعی، الزامی به درآمدزایی وجود ندارد. خلاقیت، فناوری و حل مسئله اجتماعی برای موفقیت در این حوزه کافی است.
توصیه راهبردی برای گزارشنویسی
برای نوشتن یک گزارش حرفهای در این حوزه، اولین پاراگراف را به تعریف یک مسئله واقعی اجتماعی اختصاص دهید. سپس توضیح دهید راهحل شما نسبت به راهحلهای موجود چه تفاوت اساسی دارد.
حتی یک نمونه اولیه ساده ارزش امتیازی بالایی دارد، پس حتماً آن را مستند کنید. ویدیوی کوتاه یا عکسهای مرحله به مرحله از ساخت یا اجرا را در گزارش بگنجانید.
در ابتدای گزارش، فهرست کامل شاخصهای داوری را بنویسید و روبروی هر کدام صفحهای که پاسخ آن شاخص در گزارش قرار دارد را مشخص کنید. این کار به داور نشان میدهد که شما کاملاً حرفهای عمل کردهاید.
و در نهایت، سه گانه طلایی را فراموش نکنید: همکاری صنعتی، تأییدیه دانشگاه و خبر در سایت دانشگاه. این سه مورد به تنهایی حدود چهل امتیاز پایه را برای شما تضمین میکند.
